Odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą Konstantemu Stradowskiemu

14.10.2025 r. w Szkole Podstawowej im. św. Jadwigi Śląskiej w Kunicach odbyła się w uroczystość odsłonięcia tablicy pamiątkowej poświęconej Konstantemu Stradowskiemu – pierwszemu Kierownikowi Publicznej Szkoły Powszechnej w Kunicach. Wydarzenie uświetnił udział Pocztów Sztandarowych, w tym Powiatu Legnickiego.

Wydarzenie zorganizowane zostało przez Zarząd Powiatu Legnickiego z inicjatywy Wicestarosty Legnickiego Janiny Mazur. Współorganizatorami uroczystości byli: Wójt Gminy Kunice Krzysztof Błądziński oraz Dyrektor Szkoły Podstawowej w Kunicach Marta Zapaśnik- Gałęza. Zadanie realizowane zostało w ramach programu pn. „Historia Polskich Kresów Wschodnich źródłem dumy narodowej – elementem pamięci Małych Ojczyzn c.d.”.

Udział w wydarzeniu wzięli: Poseł na Sejm RP Tadeusz Samborski, Wicewojewoda Dolnośląski Artur Jurkowski, Wójt Gminy Kunice Krzysztof Błądziński, przedstawiciele władz samorządowych, dyrektorzy jednostek, społeczność szkolna, przedstawiciele stowarzyszeń i organizacji pozarządowych oraz zaproszeni goście. Szczególnymi gośćmi wydarzenia była rodzina Konstantego Stradowskiego: Syn Fryderyk z Małżonką wraz z Wnukiem i Prawnuczką.

Powiat Legnicki reprezentowali: Wicestarosta Legnicki Janina Mazur, Przewodniczący Rady Powiatu Jan Łukasz, Sekretarz Powiatu Grzegorz Rogos, Dyrektor Wydziału Oświaty, Promocji i Spraw Społecznych Wanda Gołębiowska oraz Dyrektor Centrum Pomocy Rodzinie Powiatu Legnickiego Joanna Bałasz wraz z pracownikami.

Uroczystość rozpoczęła się od odśpiewania Hymnu Państwowego, po którym Dyrektor Szkoły Marta Zapaśnik – Gałęza serdecznie powitała zaproszonych gości. Podczas wydarzenia przybliżona została historia szkoły. Odczytano fragmenty pierwszej Kroniki, które ukazały początki działalności placówki i realia życia szkolnego sprzed blisko wieku. Szczególną uwagę poświęcono sylwetce Konstantego Stradowskiego – nauczyciela, społecznika i patrioty, który jako pierwszy objął funkcję kierownika nowo powstałej szkoły i przez lata z oddaniem służył lokalnej społeczności, odgrywając kluczową rolę w tworzeniu i rozwoju placówki oświatowej w Kunicach. Sylwetkę pierwszego Kierownika przybliżył uczestnikom Sekretarz Powiatu Grzegorz Rogos.

Kulminacyjnym momentem było odsłonięcie i poświęcenie tablicy pamiątkowej, upamiętniającej zasługi Konstantego Stradowskiego. Odsłonięcia dokonali: Poseł na Sejm RP dr Tadeusz Samborski, Wicestarosta Legnicki Janina Mazur, Wójt Gminy Kunice Krzysztof Błądziński oraz Pan Franciszek Stradowski. Poświęcenia dokonał Proboszcz Parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Kunicach ks. Andrzej Białek. Po ceremonii odbyło się złożenie kwiatów pod tablicą, które było wyrazem hołdu i pamięci o zasługach Konstantego Stradowskiego dla edukacji i społeczności Kunic. Wzruszającym i podniosłym akcentem wydarzenia podkreślającego ciągłość tradycji i pamięć o przeszłości było odczytanie przez ucznia szkoły fragmentu „Pamiętnika Pokoleń”.

Na zakończenie głos zabrali potomkowie Konstantego Stradowskiego, a także Wójt Gminy Kunice oraz zaproszeni goście, którzy podkreślali znaczenie pielęgnowania lokalnej historii oraz pamięci o ludziach, którzy przyczynili się do rozwoju edukacji w regionie.

Uroczystość miała niezwykle podniosły charakter i stanowiła ważny moment w życiu szkoły oraz całej społeczności lokalnej. Tablica pamiątkowa stała się nie tylko formą upamiętnienia konkretnej postaci, ale też wyrazem szacunku dla historii szkoły i ludzi, którzy ją tworzyli.

Konstanty Stradowski.

Nauczyciel, wychowawca, społecznik.

Śp. Pan Konstanty Stradowski urodził się 10 marca 1901 r. w miejscowości Zacienlasie, gmina Horopajewo, powiat Dzisna, w ówczesnym województwie wileńskim1, na terenie obecnej Białorusi. Zmarł 31 października 1984 r., a został pochowany na starym cmentarzu komunalnym w Zielonej Górze, w województwie lubuskim2.

Polak i patriota. We wszystkich dokumentach niezmiennie wskazywał na posiadane: narodowość polską i obywatelstwo polskie, z których był dumny. Tak opisują go dokumenty archiwalne: wzrost wysoki, twarz pociągła, włosy ciemny blond, oczy niebieskie, wyznanie religijne: rzymsko-katolickie, bezpartyjny.

Z zawodu nauczyciel, prowadził również gospodarstwo rolne. Średnie wykształcenie pedagogiczne poprzedził 6 klasami gimnazjum, do którego uczęszczał w latach 1912-1918. Następnie ukończył materialne seminarium maturalno-nauczycielskie – Polska Macierz Szkolna Ziem Wschodnich w Wilnie, gdzie pobierał nauki od roku 1921 do 30 maja 1922. W okresie od 17 lutego do 20 września 1923 uczęszczał do szkoły podchorążych rezerwy przy kadrze 18 Pułku Ułanów w Toruniu.

Rodzicami Pana Konstantego byli Państwo Franciszek Stradowski i Anna Stradowska z d. Milewska. Żoną Pana Konstantego Stradowskiego była Pani Olga z domu Sznejder, wyznania prawosławnego, córka Józefa i Ewy, urodzona 27 grudnia 1909 r. w Syczewicach, w powiecie Mołodeczno, gmina Radoszkowice województwa wileńskiego. Ślub obojga, zgodnie z metryką, odbył się 30 maja 1928 r. w parafii św. Mikołaja, a udzielił go protojerej Bazyli Bielajew z psalmistą Pawłem Kirszewskim. Świadkami ślubu byli: za pana młodego – z Wilna Mikołaj Demjanowicz syn Antoniego i Leonid Szarafanowicz syn Safaroniusza, za panią młodą, również z Wilna – Bazyl Stryżak syn Alesiejego i Adam Kozłowski syn Jana3. Małżonkowie doczekali się trzech synów: Czesława, ur. 20.07.1929 r. Alfreda ur. 10.03.1931 r. oraz Fryderyka Jana, ur. 18.02.1933 r. Pani Olga zmarła 17 marca 1984 r. i podobnie jak Pan Konstanty została pochowana na starym cmentarzu komunalnym w Zielonej Górze.

Od 1919 do 1921 Pan Konstanty Stradowski był żołnierzem 2 pułku artylerii polowej 5 Litewsko-Bialskiej dywizji w stopniu kapral elew. Od 18 kwietnia 1922 do 1 marca 1924 służył w 18 Pułku Ułanów Pomorskich w Grudziądzu jako magazynier, w stopniu plutonowy podchorąży. Po II Wojnie Światowej uzyskał stopień podporucznika, a następnie porucznika rezerwy.

W dniu 13 lutego 1945 r. Pan Konstanty Stradowski został ewakuowany wraz z rodziną do województwa pomorskiego. Skierowany przez Państwowy Urząd Repatriacyjny – Wydział Osadnictwa w Lublinie, na czasowy pobyt do Puław, został następnie przeniesiony 20 marca 1945 r. czasowo do Leszna w województwie poznańskim. W maju 1945 r., na podstawie skierowania Wójta Gminy Jaraczewo, w powiecie jarocińskim, został przekierowany ówczesnej Lignicy. W dzisiejszej Legnicy stawił się 8 października 1945 r. Po 15 lipca 1945 r. przybył do Kunic w powiecie legnickim, w ówczesnym województwie wrocławskim, gdzie przebywał do 26 sierpnia 1959 r. Zajmował wówczas 3 pokojowe mieszkanie w budynku poniemieckiej szkoły, z kuchnią, łazienką, WC i piwnicą oraz ogrodem i budynkami gospodarczymi.4.

W 1959 r. został przeniesiony do Zielonej Góry, gdzie od 27 sierpnia 1959 do 7 listopada 1967 zamieszkiwał przy ul. Staszica 19/17, a od 8 listopada 1967 przy ul. Zakręt 1/5.

Rolę pedagoga i wychowawcy kolejnych pokoleń dzieci i młodzieży Pan Konstanty Stradowski podjął jeszcze w okresie przedwojennym. Od 1 września 1925 do 28 lutego 1926 był bowiem nauczycielem szkoły powszechnej w powiecie Mołodeczno, województwa wileńskiego.

Przez kolejne 12 lat, tj. od 1 marca 1926 – do roku 1938 był nauczycielem kontraktowym w prywatnej szkole powszechnej w Polskiej Macierzy Szkolnej w Pieciulach, w gminie Radoszkowice, powiatu Wilejka (od 1921. Od 1927 jako powiat Mołodeczno), województwa wileńskiego. Nauczał również w szkole powszechnej w Zahorcach, w powiecie Mołodeczno, jednakże brak szczegółowych danych o okresie Jego zatrudnienia w tej szkole. Od 1 września 1945 do 30 kwietnia 1965 ujęty w ewidencji Inspektoratu Oświaty w Zielonej Górze jako nauczyciel.

Po przybyciu w połowie lipca 1945 r. do Kunic niezwłocznie podjął się pracy pedagogicznej organizując szkołę i naukę dla dzieci przybyłych na ziemie zachodnie osadników. Od 1 września 1945 do 31 sierpnia 1956 r. pracował jako nauczyciel kierujący5, a jednocześnie pełniący obowiązki kierownika szkoły w Szkole Podstawowej w Kunicach, liczącej wówczas 7 oddziałów. Zatrudniony jako kierownik Szkoły Podstawowej w Kunicach, pełnił tę funkcję od 1 września 1956 r. do 31 sierpnia 1959 r.6. W tym samym roku został skierowany do pracy w Zielonej Górze, gdzie zajmował stanowisko zastępcy kierownika jednej z szkół miejskich. Od 1959 r. sprawował również funkcję Wiceprezesa Zarządu Oddziału Powiatowego Związku Nauczycielstwa Polskiego w Legnicy.

Pan Konstanty Stradowski był znanym i szanowanym w środowisku społecznikiem, aktywnie angażującym się w działalność na rzecz lokalnej społeczności. Od 1947 r. przez kilka lat działał jako Przewodniczący Gminnej Rady Narodowej w Kunicach i członek Powiatowej Rady Narodowej w Legnicy w I kadencji GRN. Został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi7 oraz Medalem 10-lecia Polski Ludowej8. Postać Pana Konstantego Stradowskiego pojawia się w różnych publikacjach z okresu powojennego. Jako przesiedleniec z Kresów Wschodnich wziął udział w I edycji konkursu „Pamiętniki Osadnika Ziem Odzyskanych”, w roku 1957 r.9 Jak wynika z analizy dostępnych publikacji uczestniczył również I Wystawie Rolniczej w Legnicy, podczas której odbyła się prezentacja zdjęć wzorcowego gospodarstwa rolnego, które prowadził wraz z żoną. Na wzmianki prasowe o Panu Konstantym można natrafić w „Wiadomościach Legnickich”, „Głosie Nauczycielskim”10, „Izerskiej Wsi”11 oraz publikacji książkowej „Pamięć Środowiskowa” we wspomnieniach osadników na „Ziemiach Odzyskanych”12.

Niewątpliwie dla legniczan, mieszkańców powiatu, Kunic i okolicznych miejscowości był Pan Konstanty postacią znaną i cenioną. Tym bardziej na uznanie zasługuje Jego niewymuszona aktywność społeczna i działalność wychowawcza, której podjął się w szczególnie trudnym dla powojennej Polski okresie. Był Pan Konstanty wymagającym pedagogiem, o nienagannej postawie etycznej, z którego przykład brać mogły kolejne pokolenia młodych Polaków. Dziś warto tę postawę docenić i dać temu uznaniu szczególny wyraz poprzez upamiętnienie tej nietuzinkowej postaci odsłonięciem pamiątkowej tablicy poświęconej Śp. Konstantemu Stradowskiemu.