Profesora Jana Żaryna można było już kilkakrotnie słuchać w Legnicy. Kiedy był gościem Duszpasterstwa Ludzi Pracy w 2013 roku z prelekcją o Polakach ratujących Żydów, gdy mówił o Powstaniu Warszawskim w 2014 w I LO, kiedy odbierał nagrodę im Henryka Pobożnego 16 października 2021 r. lub w 2022 roku na 30 lecie DLP.
Tym razem profesor Jan Żaryn przyjechał do Legnicy w związku z 30-leciem Akcji Katolickiej, którego obchody odbyły się w Parafii Najświętszego Serca pana Jezusa na Piekarach.
U księdza Gacka.
Program…
…jubileuszu był obszerny, obejmował mszę, prelekcje, część artystyczną wypełnioną przez młodych skrzypków legnickiej SM oraz połączoną z promocją książki zatytułowanej Europejska szachownica autorską ( Sławomir S. Górski) prezentacją postaci profesora Stanisława Gebhardta zmarłego w lutym tego roku.
Profesor…
…Żaryn poświęcił swoje wystąpienie Akcji Katolickiej. Zaczął od początku, czyli od wytworzenia pojęcia Polak-katolik. To wynalazek rosyjski. Powstał za rozbiorów w związku
z poszukiwaniem sposobu na rozmontowanie polskiego patriotyzmu. Należało, stwierdzano w sprawozdaniu posłanym do Petersburga, aby móc przystąpić do rusyfikacji – najpierw odebrać Polakom katolicyzm.
Był więc katolicyzm widziany przez ruskich czynowników jako fundament, który uniemożliwiał skuteczne przerabianie Polaków w powolnych poddanych cara.
Zanim nastała niepodległość, kapelani uczestniczyli w walkach wraz z Legionami, armią generała Hallera, czy oddziałami generała Dowbora-Muśnickiego.
Byli u boku walczących o Polskę od początku.
Byli i później, gdy organizowało się państwo, którego początek był także początkiem KUL – uczelni, z której wyszli najwięksi kapłani Polski – w ich liczbie także Wyszyński i Wojtyła.
Byli w kulturze, organizacjach społecznych, oświacie. Także w polityce, choć po uzyskaniu mandatów do Sejmu, oddawali je zgodnie z zaleceniem Prymasa.
O sile…
…i autorytecie Kościoła może zaświadczyć fakt, że otwarcie Sejmu w 1919 roku poprzedzała msza święta w Archikatedrze św. Jana. Tej samej, do której król Poniatowski został, według obrazu Jana Matejki, wniesiony aby zaprzysiąc Konstytucję 3 maja.
Współczesne biadolenie o mieszaniu się Kościoła w sprawy państwa, konieczności opiłowywania katolików, co ma być modernizacyjnym wariantem wielkiego wynalazku postępowej europejskiej myśli politycznej – wydaje się więc w świetle początków i historii porozbiorowej Polski niezrozumiałą gadaniną ludzi słabo zorientowanych. Albo w ogóle.
Na uboczu, z pozoru, trwającej wyborczej gorączki można było w to sobotnie popołudnie posłuchać poważnego i mądrego głosu, który choć odnosił się do przeszłości – mówił o współczesności. O dniu dzisiejszym, w którym, zaraz – zdarzą się rzeczy przesądzające o najbliższej przyszłości. Oby dobrej.
Kolejna ważna i ciekawa wizyta profesora Jana Żaryna w Legnicy.
Adam Kowalczyk
fot. Adam Kowalczyk
