Nie da się Jej zapomnieć. Wniosła do świata muzyki tyle dramatycznych i skomplikowanych a jednocześnie pełnych treści o miłości i radości życia utworów, za które obecne pokolenie pokochało Ją a przyszłe będą z pewnością odkrywać jej bajkowy, wymarzony świat jaki zawarła w swej twórczości. TINA TURNER, a właściwie Anna Mae BULLOCK tylko w następnych dekadach życia była szczęśliwą. Ale zacznijmy od początku…
Tina urodziła się 26 listopada 1939 roku w Brownsville, stan Tennessee (USA). Wychowywała się w biedzie i niedostatku, a dzieciństwo mimo wszystko zawsze wspominała pogodnie. Dzisiaj małe miasteczko Brownsville jest dumne, jest tam Muzeum Tiny Turner. Ona była cząstką społeczności. Są jeszcze w USA dwie miejscowości o identycznej nazwie BROWNSVILLE, jedno w stanie Minnesota a drugie w Kentucky.
Jej życiorys…
…obfitował w wydarzenia, które od samego początku były brzemiennymi dla kształtowania się kariery. Śpiew stał się jej domeną, gdy zapoczątkowała śpiewanie udzielając się w chórach kościelnych. Popularny do dzisiaj gatunek muzyki GOSPEL dał początek do podbudowy i ukształtowania głosu Tiny bowiem gospel charakteryzuje rythm and blues oraz soul tak typowy i popularny dla murzyńskiej społeczności w Stanach Zjednoczonych.
Pod koniec lat 50 – tych zaczyna się era muzyki pop. Tina początkowo śpiewa w chórkach, towarzyszącym różnym zespołom pop rockowym. Nastolatkę zauważa i obserwuje muzyk z zespołu Kings od Rhythm, to Ike Turner, później despotyczny alkoholik i narkoman, a jednocześnie mąż Tiny. Ich relacje są złe, ale to Ike Turner wprowadza młodą wokalistkę na autostradę do kariery. Oboje w szybkim tempie osiągają zawrotne sukcesy w dziedzinie muzyki estradowej.
W międzyczasie…
…Ike zmienia dotychczasową nazwę zespołu na TINA IKE AND TINA TURNER REVUE. Oboje tworzą team, wprowadzają nowy, artystyczny gatunek muzyki rhytmandblues-owej , oparty na śpiewie w duecie. W meksykańskim mieście Tijuana Ike i Tina Turner pobierają się w tamtejszym urzędzie stanu cywilnego, dzieje się to w roku 1962. Z tego związku mają syna Ronniego. Ich relacje osobiste są naznaczone przemocą i fizycznym znęcaniem się nad Tiną, którą to przemoc Ike stosuje, zwłaszcza podczas nadużywania alkoholu i narkotyków. Przed jednym z koncertów w Los Angeles Ike pobił ją dotkliwie, mimo tego koncert odbył się, Tina spiewała lekko krwawiąc. Te sytuacje doprowadziły do rozpadu ich małżeństwa. W roku 1978 miał miejsce rozwód. Małżeństwo i praca w duecie przestały istnieć. Decyzja ta przez następne kilkanaście lat spowodowała, że Tina Turner straciła swój blask i sławę . Jej kontraltowej tonacji głos był jednak atutem, przez cały ten czas doskonaliła swój styl śpiewania i mimo iż nie było większych sukcesów Tina TURNER dokonała w latach osiemdziesiątych ogromnego zaangażowania, aby stać się Megagwiazdą, zmienić się z dziewczyny, skromnej wokalistki na kobietę, symbol seksu. Kiedy w roku 1984 nagrała album PRIVATE DANCER nie spodziewała się, podobnie jak inni sceptycy, że album sprzeda się na pniu w ilości ośmiu milionów egzemplarzy.
Ten pierwszy…
…sukces zaowocował trasami koncertowymi, śpiewała początkowo jako support wykonawca przed występami na tourne z zespołem The Rolling Stones. Ale, Brayan Adams, Lionel Richie, również witali ją jako supportkę na swoich koncertach. Nie jestem w stanie teraz wyliczać jej sukcesy, te piosenkarskie i te z życia prywatnego, jest tego materiału na jeden opasły tom książki. Przejdę teraz do relacji, które moje życie związane z zawodem stroiciela fortepianów i pianin oraz pracą realizatora tras koncertowych na zlecenie krajowych i zagranicznych agencji koncertowych dało możliwości poznawania, przebywania w obecności wielu gwiazd estrady rangi europejskiej i światowej. Gdzieś pod koniec lat siedemdziesiątych miałem swój krótko pobyt w Kolonii,
otrzymałem zlecenie…
…na strojenie kilku pianin. Zaczęło się od jednego instrumentu a dalej już pocztą pantoflową wiadomość o stroicielu z Polski podawana była dalej. Tak oto trafiłem do rodziny BACH. Jedno z latorośli, młodzieniec z w zasadzie już dorosły facet w tej rodzinie pobierał lekcje nauki gry na pianinie. Erwin Bach, o nim mowa, nie bardzo uwielbiał akurat ten instrument, jego zainteresowania koncentrowały się na obserwacji muzycznych nowości i trendów. Późniejsza i błyskawiczna kariera Erwina nabrała tempa, gdy związał się z wytwórnią płytową EMI, brytyjskim producentem muzycznym z filią i studiem nagrań w Dusseldorfie. Tina i Erwin poznali się w 1986 roku w czerwcu, miało to miejsce we wspomnianym już Dusseldorfie a konkretnie na lotnisku. To był przypadek, jak opowiadał Erwin. Dużo wiedział już o Turner, nawiązał kontakt i nikt z ich obojga nie przypuszczał, że znajomość przerodzi się w trwały związek i po wielu, bo 27 latach w związek małżeński.
Tak się złożyło, że w czerwcu 1987 roku otrzymałem zlecenie na realizację dwóch koncertów dla młodziutkiego, szwedzkiego, powstałego w 1984 roku duetu ROXETTE. Założycielami byli Per Gessle i zmarła 10 grudnia 2019 r., Marie Fredriksson.
Pocałowałem Tinę
Zespół ROXETTE zagrał w dniu 21 czerwca 1987 roku supportowo na Waldstadion w Karlsruhe, gwiazdą tego koncertu była Tina TURNER. Management reprezentujący Tinę przekazał zespołowi Roxette zaproszenie na pokoncertowy raut z okazji pierwszej rocznicy zawarcia znajomości Tiny Turner z Erwinem Bachem. Faktycznie na tyłach gigantycznej sceny ustawiono namioty dla gości, nie zawiódł catering i ochrona gwiazd…
Były, jak pamiętam, świetnie przygotowane przekąski, napoje i naprawdę wykwintne trunki, wszystko na tę okazję. Dla mnie osobiście był to dziwny a jednocześnie losem kierowany przypadek, że oto po wielu latach wróciła pamięć i wspomnienia.
Erwin przyglądał się przez chwilę i zapytał:
– Przepraszam, czy my się już kiedyś poznaliśmy?
– Ja nie mam pamięci do twarzy – odpowiedziałem niezbyt pewnie. – ale coś kojarzę.
W końcu zapytałem czy ma to związek z moim, innym zawodem, strojeniem pianin… Salwa śmiechu i potwierdzenie. Chwilę później przedstawił zespół ROXETTE Tinie Turner, dodając
– A ten w okularach to mój stroiciel pianina sprzed lat, dzisiaj go rozpoznałem jak rasowy policjant – zaśmiał się.
Tina bezobcesowo podała mi dłoń a ja, nie wiem co mnie napadło, ukłoniłem się jednocześnie chcąc pocałować rękę gwiazdy. Zaskoczona tym cofnęła rękę, ale coś chyba się jej przypomniało bowiem podała ją ponownie z komentarzem:
– Polska to jedyny kraj na świecie, gdzie tak zachowują się dżentelmeni. Wielokrotnie doświadczałam takich sytuacji jak występowałam w twoim kraju.
Czyż to…
…nie piękne podsumowanie pewnego etapu Jej życia i wspomnień? Dla nich obojga związek był szczęśliwy. Wkrótce po zapoznaniu się z Erwinem zamieszkała z nim w jego domu rodzinnym w Kolonii. Teraz odrobinę statystyki: tylko w latach high prosperity od 1985 – 2009 roku zagrała dużo ponad tysiąc koncertów halowych i stadionowych. Ponadto we wcześniejszych latach, życie jej wypełniały koncerty, recitale i występy okolicznościowe, jeszcze w duecie z pierwszym mężem Ikiem Turnerem, jak wspominała, często zdarzało się im grać po trzy spektakle dziennie.
Napisałem…
…już o tym, ale przypomnę – alkoholik i narkoman Ike psychicznie i fizycznie znęcał się nad nią, do momentu, że któregoś dnia w 1976 roku porzuciła oprawcę przerywając jednocześnie trasę koncertową. Rozwód miał miejsce w roku 1978. Dorobek artystyczny Tiny – sprzedanych na całym świecie blisko 200 milionów płyt. Setki spektakli radiowych i telewizyjnych w których brała udział.
Natomiast w maju, bodajże 2024 (?) roku, ukazała się piąta edycja studyjnego albumu PRIVATE DANCER. Jakież było zdziwienie w Kapitol Studios w Hollywood, gdy odnaleziono nagranie wokalistki „Hot For You, Baby”, nagranie sprzed czterdziestu lat, utrzymane w dość szybkim tempie, nigdzie nie publikowane i nieznane nikomu. Utwór ten ukaże się wkrótce w następnej edycji albumu wszech czasów, „Private DANCER”. Nie uskarżała się na swoje dzieciństwo. Wiadomo jednak, że rodzice opuścili ją, gdy miała zaledwie 11 lat, każde z rodziców poszło swoją drogą zostawiając Tinę z siostrą bez opieki. Dziewczynki znalazły schronienie u babci.
Jakże przekornym jest los, córka kupuje wyrodnej matce dom i samochód, mimo, że nie zaznała od niej miłości matczynej ani przed ani też po tym fakcie.
Kiedy 15 sierpnia w roku 2000 wystąpiła na sopockim aerodromie, a w kilkanaście tygodni później oznajmiła wszem i wobec, że kończy karierę i przechodzi na emeryturę, nikt nie chciał w to uwierzyć ani zaakceptować.
Tina nie wytrzymała…
…rozłąki że sceną. Powróciła na nią w roku 2008, później w dniu 5 maja 2009 roku, będąc w wieku 70 lat zagrała swój ostatni koncert w Shieffield w Wielkiej Brytanii. Na pytanie dziennikarzy dlaczego zapowiadając koniec kariery w roku 2000 powróciła na scenę teraz po ośmiu latach, odpowiedziała rozbrajająco szczerze, że to jej fani zmotywowali ją do tej desperacji. Nie miała spokoju nigdzie gdzie się pojawiła. Podrzucano jej na przykład w restauracji serwetki, na których oprócz słów uwielbienia znajdowała konkrety – słowa podziękowania, że jej piosenki pomogły wyjść na prostą i uwierzyć w siebie wielu autorom tych zapisanych serwetek.
W lipcu 2013 r. po 27 latach wspólnego życia i związku Tina zdecydowała się poślubić o 16 lat młodszego Erwina.
Niestety…
…następne lata przyniosły artystce choroby i cierpienia. Pojawiła się ostra niewydolność nerek, rozpoczęły się uciążliwe dializy. Erwin Bach zareagował, dowodem jego miłości był fakt, że ofiarował w kwietniu 2017 roku swoją nerkę do przeszczepu. Następnymi problemami zdrowotnymi był udar mózgu i zdiagnozowany, złośliwy nowotwór jelita grubego. W tych tragicznych dla siebie latach Tina i Erwin mieszkali w Zurychu w Szwajcarii, pod koniec życia zakupiła posiadłość w miejscowości Staefa położonej przy samej linii brzegowej Jeziora Zuryskiego, ale nie zamieszkała tam, wybrała inne miejsce obok. W miejscowości Küsnacht wynajęła inną posiadłość, gdzie zamieszkała z Erwinem. Zmarła w dniu 24 maja 2023 roku. Niemal wszystkie stacje telewizyjne i radiowe przerwały nadawanie programów, aby przekazać ten smutny komunikat. Odeszła „KRÓLOWA ROCK AND ROLLA” Tina TURNER.
Świat artystyczny składał Jej hołd w licznych wypowiedziach, publicznych programach. Kondolencje przesłali prezydenci Stanów Zjednoczonych i Szwajcarii. Artystka była związana z BUDDYZMEM. Jej życzeniem było, aby ją pochować według tradycji tego obrządku. Nie ma jej grobu w Küsnacht, nie ma też w miejscowości Staefa. W pogrzebie udział wzięła najbliższa rodzina i przyjaciele. Tylko uczestnicy ceremonii wiedzą wszystko na temat pogrzebu. Moje osobiste skojarzenia pewnych faktów sugerują, że Tina TURNER po śmierci została skremowana a Jej prochy zgodnie wolą zmarłej zostały rozsypane na terenie wynajmowanej posiadłości CHATEAU ALGONQUIN. Tym samym jest ONA teraz obecna WSZĘDZIE.
Bolesław Bednarz-Woyda
ilustr. (okładka jednej z płyt Tiny)
